Przejdź do treści
graniczni.pl

Straż Graniczna: zadania i organizacja

Definicja formacji i katalog zadań z art. 1 ustawy o Straży Granicznej, Komendant Główny i jego pozycja, terenowe organy SG, dziewięć oddziałów według rozporządzenia z 2026 r., Wyższa Szkoła SG, Biuro Spraw Wewnętrznych SG, Święto SG, uprawnienia funkcjonariuszy z art. 11.

Dziedzina 1 z 8 w naszym podziale materiału. W tej dziedzinie mamy 20 pytań.

Pytanie nr 152 z puli KGSG

Zapobieganie i przeciwdziałanie nielegalnej migracji należy do głównych zadań:

  1. a) Policji
  2. b) Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego
  3. c) Ministerstwa Spraw Zagranicznych
  4. d) Straży Granicznej poprawna
Plutonowy Rubież wyjaśnia:

Dlaczego tak: Zapobieganie i przeciwdziałanie nielegalnej migracji jest wpisane w samą definicję Straży Granicznej, obok ochrony granicy i kontroli ruchu granicznego. Żadna z pozostałych instytucji nie ma tego zadania w swoim przeznaczeniu.

Podstawa prawna: ustawa o Straży Granicznej, art. 1 ust. 1 i ust. 2 pkt 2a

Pytanie nr 179 z puli KGSG

Straż Graniczna to:

  1. a) formacja wojskowa podległa Ministrowi Obrony Narodowej, przeznaczona do obrony granic
  2. b) umundurowana, nieuzbrojona służba cywilna przeznaczona do kontroli celnej na granicy
  3. c) paramilitarna organizacja społeczna wspierająca Siły Zbrojne w ochronie granicy państwowej
  4. d) jednolita, umundurowana i uzbrojona formacja przeznaczona do ochrony granicy państwowej poprawna
Plutonowy Rubież wyjaśnia:

Dlaczego tak: Trzy przymiotniki z art. 1 ust. 1 warto znać na pamięć: jednolita, umundurowana i uzbrojona. SG nie jest formacją wojskową, podlega ministrowi spraw wewnętrznych, a kontrola celna nie należy do jej zadań.

Podstawa prawna: ustawa o Straży Granicznej, art. 1 ust. 1

Pułapka: W oryginalnej puli KGSG ten trzon ma krótkie dystraktory („formacja wojskowa”, „formacja paramilitarna”). Pułapką jest słowo „wojskowa” - SG nosi umundurowanie typu wojskowego (art. 65 ust. 1), ale formacją wojskową nie jest.

Pytanie nr 192 z puli KGSG

Komendant Główny Straży Granicznej podlega bezpośrednio:

  1. a) Ministrowi Spraw Wewnętrznych i Administracji poprawna
  2. b) Prezydentowi Rzeczypospolitej Polskiej
  3. c) Ministrowi Spraw Zagranicznych
  4. d) Ministrowi Obrony Narodowej
Plutonowy Rubież wyjaśnia:

Dlaczego tak: Komendant Główny SG jest centralnym organem administracji rządowej podległym ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych, czyli dziś Ministrowi Spraw Wewnętrznych i Administracji. Minister Obrony Narodowej odpowiada tylko za granicę w przestrzeni powietrznej.

Podstawa prawna: ustawa o Straży Granicznej, art. 3 ust. 1

Pytanie nr 185 z puli KGSG

Komendant Główny Straży Granicznej to:

  1. a) terenowy organ administracji rządowej
  2. b) centralny urząd administracji rządowej
  3. c) terenowy urząd administracji rządowej
  4. d) centralny organ administracji rządowej poprawna
Plutonowy Rubież wyjaśnia:

Dlaczego tak: Ustawa nazywa Komendanta Głównego organem, a nie urzędem. Urzędem jest Komenda Główna SG, przy pomocy której Komendant wykonuje zadania. Terenowymi organami SG są komendanci oddziałów, placówek i dywizjonów.

Podstawa prawna: ustawa o Straży Granicznej, art. 3 ust. 1; art. 5a ust. 1

Pułapka: Organ to osoba (Komendant), urząd to aparat pomocniczy (Komenda). Trzon testuje właśnie to rozróżnienie.

Pytanie nr 195 z puli KGSG

Przełożonym wszystkich funkcjonariuszy Straży Granicznej jest:

  1. a) Komendant Główny Straży Granicznej poprawna
  2. b) Prezydent RP
  3. c) Szef Sztabu Generalnego Wojska Polskiego
  4. d) Szef Biura Bezpieczeństwa Narodowego
Plutonowy Rubież wyjaśnia:

Dlaczego tak: Ustawa mówi to wprost: Komendant Główny SG jest przełożonym wszystkich funkcjonariuszy SG. Komendanci oddziałów, placówek i dywizjonów są przełożonymi tylko podległych sobie funkcjonariuszy.

Podstawa prawna: ustawa o Straży Granicznej, art. 3 ust. 4; art. 5 ust. 8

Pytanie nr 169 z puli KGSG

Terenowymi organami Straży Granicznej są:

  1. a) kierownicy komórek odpowiedzialnych za ochronę granicy państwowej
  2. b) komendant ośrodka szkolenia SG
  3. c) Rektor-Komendant Wyższej Szkoły SG
  4. d) komendanci oddziałów, placówek i dywizjonów SG poprawna
Plutonowy Rubież wyjaśnia:

Dlaczego tak: Art. 5 ust. 1 wymienia dwa szczeble terenowych organów: komendantów oddziałów oraz komendantów placówek i dywizjonów. Ośrodki szkolenia i WSSG są jednostkami organizacyjnymi SG, ale ich komendanci nie są organami terenowymi.

Podstawa prawna: ustawa o Straży Granicznej, art. 5 ust. 1

Pytanie nr 163 z puli KGSG

Dnia 16 maja obchodzimy w Polsce:

  1. a) Dzień Zwycięstwa
  2. b) Święto Straży Granicznej poprawna
  3. c) Dzień Flagi
  4. d) Dzień Strażaka
Plutonowy Rubież wyjaśnia:

Dlaczego tak: Ustawa o SG ustanawia dzień 16 maja Świętem Straży Granicznej. Dzień Flagi Rzeczypospolitej Polskiej przypada 2 maja.

Podstawa prawna: ustawa o Straży Granicznej, art. 7b; ustawa o godle, barwach i hymnie Rzeczypospolitej Polskiej, art. 6a

Pułapka: W puli KGSG jest też pytanie o „Święto Flagi”, a ustawa o godle zna tylko „Dzień Flagi” - 2 maja.

Pytanie nr 172 z puli KGSG

Straż Graniczna została utworzona:

  1. a) ustawą oddzielającą Straż Graniczną od Policji
  2. b) ustawą z dnia 12 października 1990 r. o Straży Granicznej poprawna
  3. c) ustawą z dnia 12 grudnia 1999 r. o Służbie Granicznej
  4. d) ustawą z dnia 15 maja 1990 r. o Służbie w Straży Granicznej
Plutonowy Rubież wyjaśnia:

Dlaczego tak: Formację powołała ustawa z 12 października 1990 r. o Straży Granicznej. Tego samego dnia uchwalono ustawę o ochronie granicy państwowej, więc obie ustawy noszą identyczną datę.

Podstawa prawna: ustawa o Straży Granicznej, art. 1 ust. 1

Pułapka: Ustawa o ochronie granicy państwowej też nosi datę 12 października 1990 r. Formacji o nazwie „Służba Graniczna” ustawa o SG nie zna.

Pytanie nr 181 z puli KGSG

Powołana 1 października 2023 roku Wyższa Szkoła Straży Granicznej znajduje się w:

  1. a) Lubaniu
  2. b) Kętrzynie
  3. c) Koszalinie poprawna
  4. d) Warszawie
Plutonowy Rubież wyjaśnia:

Dlaczego tak: Rozporządzenie tworzące uczelnię wskazuje wprost: siedzibą jest miasto Koszalin. WSSG przejęła mienie Centralnego Ośrodka Szkolenia SG w Koszalinie.

Podstawa prawna: rozporządzenie MEiN w sprawie utworzenia Wyższej Szkoły Straży Granicznej, § 1 ust. 1 i 2; § 2 pkt 4

Pułapka: Kętrzyn to siedziba Warmińsko-Mazurskiego Oddziału SG, a nie uczelni.

Pytanie nr 197 z puli KGSG

Który z nw. oddziałów znajduje się w strukturze Straży Granicznej?

  1. a) Mazurski Oddział SG
  2. b) Bieszczadzki Oddział SG poprawna
  3. c) Podkarpacki Oddział SG
  4. d) Tatarski Oddział SG
Plutonowy Rubież wyjaśnia:

Dlaczego tak: Bieszczadzki Oddział SG ma siedzibę w Przemyślu i obejmuje województwo podkarpackie. Nazwy oddziałów nie pokrywają się z nazwami województw - stąd mylący „Podkarpacki”.

Podstawa prawna: rozporządzenie MSWiA w sprawie utworzenia oddziałów Straży Granicznej, § 1 pkt 1

Pułapka: Podkarpacie to zasięg Bieszczadzkiego Oddziału. Oddziału „Podkarpackiego” nie ma, tak jak nie ma „Mazurskiego” - jest Warmińsko-Mazurski.

Pytanie nr 151 z puli KGSG

W terytorialnym zasięgu Nadodrzańskiego Oddziału Straży Granicznej znajdują się województwa:

  1. a) lubelskie, wielkopolskie, dolnośląskie
  2. b) lubuskie, wielkopolskie, warmińsko-mazurskie
  3. c) lubuskie, wielkopolskie, dolnośląskie poprawna
  4. d) lubelskie, podlaskie, dolnośląskie
Plutonowy Rubież wyjaśnia:

Dlaczego tak: Nadodrzański Oddział z siedzibą w Krośnie Odrzańskim obejmuje trzy województwa: dolnośląskie, lubuskie i wielkopolskie. Lubelskie należy do Nadbużańskiego, podlaskie do Podlaskiego.

Podstawa prawna: rozporządzenie MSWiA w sprawie utworzenia oddziałów Straży Granicznej, § 1 pkt 5

Pułapka: Lubuskie i lubelskie różnią się jedną literą. Lubelskie to Nadbużański Oddział w Chełmie.

Pytanie nr 183 z puli KGSG

Jak nazywa się Europejska Agencja Straży Granicznej i Przybrzeżnej, w działaniach której aktywny udział bierze Straż Graniczna?

  1. a) Fronten
  2. b) Frontox
  3. c) Formoza
  4. d) Frontex poprawna
Plutonowy Rubież wyjaśnia:

Dlaczego tak: Ustawa o SG używa nazwy w nawiasie: Europejska Agencja Straży Granicznej i Przybrzeżnej (Frontex). Przepis dotyczy m.in. udziału Lotnictwa SG we wspólnych operacjach z tą agencją.

Podstawa prawna: ustawa o Straży Granicznej, art. 20a ust. 2 pkt 4

Pytanie nr 174 z puli KGSG

Kontrola ruchu granicznego należy do ustawowych zadań:

  1. a) Straży Granicznej poprawna
  2. b) Straży Granicznej i Policji
  3. c) Sił Zbrojnych RP
  4. d) wszystkich służb podległych MSWiA
Plutonowy Rubież wyjaśnia:

Dlaczego tak: Organizowanie i dokonywanie kontroli ruchu granicznego to zadanie SG z art. 1 ust. 2 pkt 2. Ustawa o ochronie granicy dodaje, że kontrolę graniczną na granicy zewnętrznej wykonują funkcjonariusze SG.

Podstawa prawna: ustawa o Straży Granicznej, art. 1 ust. 2 pkt 2; ustawa o ochronie granicy państwowej, art. 15 ust. 1

Pułapka: Wariant „SG i Policji” kusi, bo obie formacje podlegają temu samemu ministrowi. Kontrola ruchu granicznego jest jednak zadaniem tylko SG.

Pytanie nr 160 z puli KGSG

Które z wymienionych czynności nie należą do zadań i uprawnień Straży Granicznej?

  1. a) ochrona nienaruszalności granicy państwowej
  2. b) kontrola ruchu granicznego
  3. c) wydawanie pozwoleń na broń myśliwską poprawna
  4. d) przeciwdziałanie nielegalnej migracji
Plutonowy Rubież wyjaśnia:

Dlaczego tak: Trzy pozostałe czynności wynikają wprost z art. 1 ustawy o SG. Pozwoleń na broń SG nie wydaje - katalog zadań w art. 1 ust. 2 niczego takiego nie zawiera.

Podstawa prawna: ustawa o Straży Granicznej, art. 1 ust. 1 i ust. 2

Pytanie nr 198 z puli KGSG

Do jakich czynności posiada uprawnienia funkcjonariusz Straży Granicznej pełniący służbę na przejściu granicznym?

  1. a) wydawania wiz i dowodów osobistych dla cudzoziemca
  2. b) dokonywania kontroli granicznej i wydawania wiz oraz paszportów
  3. c) dokonywania kontroli osobistej i przeglądania zawartości bagaży poprawna
  4. d) dokonywania kontroli granicznej i sprawdzenia obowiązkowego ubezpieczenia zdrowotnego
Plutonowy Rubież wyjaśnia:

Dlaczego tak: Art. 11 ust. 1 pkt 2 daje funkcjonariuszom prawo kontroli osobistej i przeglądania zawartości bagaży. Wizy SG wydaje (pkt 3), ale paszportów i dowodów osobistych - nie, dlatego dwa warianty z wizami są tylko w połowie prawdziwe.

Podstawa prawna: ustawa o Straży Granicznej, art. 11 ust. 1 pkt 2 i 3

Pułapka: Warianty łączące prawdziwą czynność z fałszywą („wiz oraz paszportów”) są błędne w całości.

Kto powołuje i odwołuje Komendanta Głównego Straży Granicznej?

  1. a) Prezes Rady Ministrów na wniosek ministra właściwego do spraw wewnętrznych poprawna
  2. b) Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej na wniosek Prezesa Rady Ministrów
  3. c) minister właściwy do spraw wewnętrznych na wniosek Prezesa Rady Ministrów
  4. d) Sejm na wniosek ministra właściwego do spraw wewnętrznych
Plutonowy Rubież wyjaśnia:

Dlaczego tak: Komendanta Głównego powołuje i odwołuje premier, ale na wniosek ministra spraw wewnętrznych, któremu Komendant podlega. Zastępców Komendanta Głównego powołuje już sam minister.

Podstawa prawna: ustawa o Straży Granicznej, art. 3 ust. 2 i 3

Pułapka: Powołuje premier, podlega ministrowi. Kandydaci często zamieniają te role.

Ile oddziałów Straży Granicznej tworzy rozporządzenie MSWiA z 16 czerwca 2026 r.?

  1. a) Dziewięć poprawna
  2. b) Siedem
  3. c) Osiem
  4. d) Dziesięć
Plutonowy Rubież wyjaśnia:

Dlaczego tak: Rozporządzenie wymienia dziewięć oddziałów: Bieszczadzki, Karpacki, Morski, Nadbużański, Nadodrzański, Nadwiślański, Podlaski, Śląski i Warmińsko-Mazurski. Weszło w życie 3 lipca 2026 r. i zastąpiło rozporządzenie z 2011 r.

Podstawa prawna: rozporządzenie MSWiA w sprawie utworzenia oddziałów Straży Granicznej, § 1 i § 4

Gdzie ma siedzibę Warmińsko-Mazurski Oddział Straży Granicznej?

  1. a) W Olsztynie
  2. b) W Elblągu
  3. c) W Kętrzynie poprawna
  4. d) W Białymstoku
Plutonowy Rubież wyjaśnia:

Dlaczego tak: Siedzibą Warmińsko-Mazurskiego Oddziału jest Kętrzyn, a nie stolica województwa. Elbląg wraz z powiatem elbląskim należy do zasięgu Morskiego Oddziału, a Białystok to siedziba Podlaskiego.

Podstawa prawna: rozporządzenie MSWiA w sprawie utworzenia oddziałów Straży Granicznej, § 1 pkt 3 i 9

Pułapka: Elbląg leży w województwie warmińsko-mazurskim, ale strzeże go Morski Oddział SG.

Który oddział Straży Granicznej od 3 lipca 2026 r. obejmuje miasto Siedlce?

  1. a) Nadwiślański
  2. b) Nadbużański poprawna
  3. c) Podlaski
  4. d) Warmińsko-Mazurski
Plutonowy Rubież wyjaśnia:

Dlaczego tak: Rozporządzenie z 2026 r. przeniosło Siedlce, powiat łosicki i osiem gmin powiatu siedleckiego do Nadbużańskiego Oddziału w Chełmie. Wcześniej ten obszar należał do Nadwiślańskiego, który obejmuje resztę Mazowsza.

Podstawa prawna: rozporządzenie MSWiA w sprawie utworzenia oddziałów Straży Granicznej, § 1 pkt 4 i 6; § 2

Pułapka: Siedlce leżą na Mazowszu, ale od lipca 2026 r. nie należą do Nadwiślańskiego Oddziału.

Kto powołuje Komendanta Biura Spraw Wewnętrznych Straży Granicznej?

  1. a) Komendant Główny Straży Granicznej
  2. b) minister właściwy do spraw wewnętrznych poprawna
  3. c) Prezes Rady Ministrów
  4. d) Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej
Plutonowy Rubież wyjaśnia:

Dlaczego tak: Komendanta BSWSG powołuje spośród oficerów SG i odwołuje minister właściwy do spraw wewnętrznych. Komendant BSWSG podlega Komendantowi Głównemu, ale to nie Komendant Główny go powołuje.

Podstawa prawna: ustawa o Straży Granicznej, art. 3c ust. 2 i 4

Wróć do spisu dziedzin albo przećwicz ten materiał w testach i na fiszkach. Tam czekają pytania ułożone przez nas ponad jawny wykaz - z tych samych przepisów, ale postawione inaczej, żeby sprawdzić, czy naprawdę rozumiesz przepis, a nie pamiętasz jedno zdanie.